Giày Derby nam là gì? Khác Oxford thế nào và cách chọn

Giày Derby nam là một trong những loại giày da dễ sử dụng nhất vì nằm giữa giày tây và lịch sự thường ngày (smart thường ngày). Nếu Oxford được nhận biết bởi hệ thống dây buộc kín, Derby dùng hệ thống dây buộc mở (dây buộc mở): hai phần thân sau mang lỗ xỏ dây (quarter) được may lên phía trên phần mu giày (vamp). Cấu trúc này giúp miệng giày mở rộng hơn, dễ điều chỉnh hơn và thường thân thiện hơn với người có mu bàn chân cao hoặc chân hơi bè.

Derby có thể rất lịch sự nếu làm bằng da trơn màu đen hoặc dark brown với đế gọn; nhưng cũng có thể trở thành đôi giày thường ngày khỏe khoắn khi dùng suede, da vân tự nhiên (grain leather), brogue hoặc đế cao su dày. Chính độ linh hoạt đó khiến Derby phù hợp với nhiều tủ đồ hơn Oxford.

Giày Derby nam là gì?

Đặc điểm quyết định của Derby là hệ thống dây buộc mở. Các phần thân sau được may trên mu giày nên khi nới dây, phần thân trên có thể mở khá rộng. Điều này khác rõ với Oxford, nơi phần thân sau nằm dưới mu giày và phần dây bị “khóa” chặt hơn.

Ở Mỹ, từ Blucher đôi khi được dùng gần như đồng nghĩa với Derby. Nếu xét kỹ cấu trúc truyền thống, Blucher có eyestay được may lên một phần thân liền, còn Derby dùng hai quarter riêng. Trong sử dụng hàng ngày, sự khác biệt này thường không quan trọng bằng việc nhận biết dây buộc mở.

Derby khác Oxford thế nào?

Tiêu chí	Derby	Oxford
Dây buộc	Mở – dây buộc mở	Kín – closed lacing
Độ linh hoạt mu bàn chân	Cao hơn	Thấp hơn
Phong cách	Business thường ngày đến trang trọng vừa	Formal hơn
Phối đồ	Jeans, chinos, quần wool, suit	Quần âu, suit, business trang trọng
Chân bè/mu cao	Thường dễ fit hơn	Cần chọn last và width kỹ hơn

Nếu cần xem giải thích đầy đủ về closed lacing, chúng ta có thể đọc bài Giày Oxford nam là gì? Cách phân biệt, các kiểu phổ biến và cách chọn.

Các kiểu Derby phổ biến

Derby mũi trơn (Plain Toe)

Derby mũi trơn (Plain Toe) không có cap toe hay brogue ở phần mũi. Một đôi da trơn dark brown với đế gọn rất linh hoạt: đủ lịch sự cho công sở nhưng vẫn phối đẹp với chinos hoặc denim tối màu.

Derby mũi chặn (Cap Toe)

Derby mũi chặn (Cap Toe) có đường may ngang mũi giống Cap Toe Oxford nhưng dây buộc mở khiến tổng thể bớt trang trọng hơn. Đây là lựa chọn tốt cho người thích vẻ cổ điển nhưng cần độ thoải mái và linh hoạt cao hơn Oxford.

Derby mũi cánh chim hoặc đục lỗ trang trí (Wingtip/Brogue)

Khi thêm brogue và mũi wingtip, Derby trở nên thường ngày và giàu chi tiết hơn. Kiểu này đặc biệt hợp với tweed, flannel, chinos, denim và sport coat.

Derby mũi chẻ (Split Toe)

Derby mũi chẻ (Split Toe) có đường may chạy dọc phần mũi. Nhiều mẫu dùng kiểu khâu apron và đường split tạo cảm giác thủ công rõ rệt. Đây là một trong những kiểu Derby rất đẹp khi đi với công sở bán trang trọng (business thường ngày) và lịch sự thường ngày (smart thường ngày).

Derby cánh dài (Longwing)

Longwing có phần cánh wingtip kéo dài dọc hai bên thân tới gần gót. Kiểu này mang dấu ấn Mỹ khá rõ, đặc biệt khi đi cùng da vân tự nhiên (grain leather) và đế dày. Nó thiên về thường ngày hơn một đôi plain-toe Derby.

Chọn màu Derby nào dễ dùng nhất?

Nếu chỉ mua một đôi Derby, dark brown thường là màu linh hoạt nhất. Nó đi được với navy, grey, beige, olive và denim. Màu đen phù hợp hơn với môi trường công sở trang trọng, còn tan/cognac nổi bật hơn nhưng kém linh hoạt khi mặc quần tối màu.

Suede nâu cũng là lựa chọn rất hay nếu chúng ta đã có giày tây da trơn. Suede làm Derby mềm thị giác hơn và đặc biệt hợp với chinos, jeans và sport coat.

Derby có phù hợp với nam trên 50 tuổi?

Rất phù hợp. Với người ưu tiên sự thoải mái nhưng vẫn muốn giữ vẻ lịch sự, dây buộc mở của Derby có lợi thế rõ. Nó dễ điều chỉnh hơn Oxford khi chân thay đổi nhẹ trong ngày, đặc biệt trong những chuyến công tác hoặc khi phải đi và đứng lâu.

Đó cũng là lý do khi xây dựng tủ giày, chúng ta không nên chỉ nhìn vào mức độ trang trọng. Một đôi giày được sử dụng thường xuyên cần cân bằng giữa form, độ vừa chân, trọng lượng, đệm, độ bám và khả năng phối đồ. Có thể xem thêm cách chúng ta xây tủ giày trong bài 7 đôi giày nam trên 50 tuổi nên có.

Chọn đế da hay đế cao su?

Đế da thanh, đẹp và hợp với dressier Derby; nhưng có thể trơn khi mới dùng và kém thực dụng hơn trong trời mưa. Đế cao su bám tốt, chống ẩm tốt hơn và phù hợp với việc đi hàng ngày. Những loại đế cao su mỏng hoặc đế kết hợp da và cao su vẫn có thể giữ được vẻ lịch sự.

Nếu sống ở Việt Nam và thường xuyên đi ngoài phố, một đôi Derby đế cao su gọn thường thực dụng hơn. Với giày chuyên dùng trong văn phòng hoặc sự kiện, đế da vẫn có nét đẹp riêng.

Derby nên phối với gì?

Dark brown plain-toe Derby: quần wool, chinos, suit navy/grey.
Suede Derby: jeans, chinos, linen, sport coat.
Black Derby: công sở, business, suit trong hoàn cảnh không quá trang trọng.
Brogue/Derby cánh dài (Longwing): denim, flannel, tweed và lịch sự thường ngày (smart thường ngày).

Nếu chỉ mua một đôi Derby

Cấu hình dễ dùng nhất là dark brown, da trơn hoặc grain nhẹ, plain toe/cap toe, đế cao su gọn. Kiểu này đủ lịch sự để đi làm nhưng không quá trang trọng để trở nên khó phối.

Nếu đang tìm hiểu các dòng giày da thật có thể mua từ Mỹ về Việt Nam, xem thêm giày da thật dáng lịch sự, giá hợp lý. Còn nếu muốn nhìn toàn cảnh trước, bài các loại giày nam phổ biến là điểm bắt đầu phù hợp.