Giày Oxford nam là gì? Cách phân biệt, các kiểu phổ biến và cách chọn
Giày Oxford nam là một trong những kiểu giày da kinh điển và dễ nhận biết nhất nếu chúng ta nhìn đúng vào cấu trúc dây buộc. Điểm quyết định một đôi giày có phải Oxford hay không không nằm ở mũi cap toe, brogue hay màu da, mà ở hệ thống dây buộc kín (dây buộc kín): hai phần thân sau mang lỗ xỏ dây (quarter) được may nằm dưới phần mu giày (vamp), tạo bề mặt liền lạc và gọn hơn.
Chính cấu trúc này khiến Oxford thường có vẻ trang trọng hơn Derby. Nhưng trong thực tế, mức độ trang trọng còn phụ thuộc vào màu sắc, loại da, kiểu mũi, mức độ brogue và loại đế. Một đôi Oxford đen cap toe bằng da trơn có thể đi cùng suit rất tốt, trong khi Oxford màu nâu, suede hoặc nhiều brogue lại thiên về công sở bán trang trọng (business thường ngày) hơn.
Giày Oxford nam là gì?
Oxford là giày buộc dây có hệ thống dây buộc kín. Khi buộc dây, hai mép quarter thường nằm khá sát nhau và tạo thành một chữ V hẹp phía trên vamp. Đây là điểm giúp Oxford có bề mặt gọn, sạch và trang trọng.
Nhiều người dễ nhầm Oxford với Derby vì nhìn từ xa cả hai đều là giày da buộc dây. Cách phân biệt đơn giản nhất là nhìn phần lỗ xỏ dây:
| Đặc điểm | Oxford | Derby |
|---|---|---|
| Hệ thống dây | Closed lacing – phần thân sau nằm dưới mu giày | Open lacing – phần thân sau nằm trên mu giày |
| Cảm giác thị giác | Gọn, liền lạc, trang trọng hơn | Mở, khỏe và thường ngày hơn |
| Độ linh hoạt vùng mu bàn chân | Ít hơn | Nhiều hơn |
| Phù hợp | Suit, business trang trọng, lễ trang trọng | Công sở, smart thường ngày, đi hàng ngày |
Nếu muốn xem toàn cảnh các nhóm giày nam trước khi đi sâu vào từng kiểu, có thể đọc lại các loại giày nam phổ biến. Còn nếu muốn so trực tiếp với kiểu open lacing, xem thêm giày Derby nam là gì và khác Oxford thế nào.
Các kiểu Oxford phổ biến
Oxford là cách gọi theo cấu trúc dây buộc. Sau đó chúng ta mới phân loại tiếp theo kiểu mũi và mức độ trang trí. Vì vậy Plain Toe, Cap Toe, Wholecut hay Wingtip không phải những “loại Oxford” hoàn toàn tách biệt về cấu trúc; chúng là các biến thể thiết kế trên nền Oxford.
Oxford mũi trơn (Plain Toe)
Plain Toe có phần mũi liền, không có đường cap toe và thường rất ít chi tiết trang trí. Kiểu này sạch, tinh giản và có thể khá trang trọng nếu dùng da trơn màu đen. Tuy nhiên vì phần vamp lớn và trống, chất lượng da và form giày sẽ lộ rất rõ.
Oxford mũi chặn (Cap Toe)
Cap Toe có một đường may chạy ngang phần mũi, tạo thành “nắp” mũi giày. Đây có thể xem là cấu hình dễ dùng nhất cho nam giới: đủ trang trọng để mặc suit nhưng không quá nghi lễ như patent leather hoặc một số kiểu evening shoe.
Nếu chỉ mua một đôi Oxford đầu tiên, chúng ta thường nên bắt đầu với cap toe màu đen nếu nhu cầu thiên về trang trọng; hoặc dark brown nếu muốn dùng linh hoạt hơn với suit navy, grey và trang phục công sở.
\n\n
Nếu muốn xem sản phẩm thực tế để hình dung kiểu cap toe hiện đại, có thể tham khảo Johnston & Murphy Tyson Cap Toe Oxford. Một lựa chọn khác ở phân khúc dễ tiếp cận hơn là Florsheim Herington Plain Toe Oxford; đây là plain toe nên phù hợp để so sánh trực tiếp sự khác nhau về phần mũi với cap toe.
Oxford liền miếng (Wholecut)
Wholecut thường được làm từ một mảnh da lớn cho phần thân giày, chỉ có rất ít đường may. Khi kết hợp với dây buộc kín, kiểu giày này tạo cảm giác cực kỳ sạch và thanh. Wholecut màu đen có thể rất trang trọng; bản màu nâu hoặc patina lại mang tính thời trang hơn.
Oxford mũi cánh chim và đục lỗ trang trí (Wingtip/Brogue)
Brogue thực ra là kỹ thuật trang trí bằng các lỗ đục và đường răng cưa, không phải tên riêng của một cấu trúc giày. Một đôi Oxford có thể là quarter brogue, semi-brogue hoặc đục lỗ toàn phần, mũi cánh chim (full brogue/wingtip).
Càng nhiều brogue, đôi giày thường càng bớt trang trọng. Một full-brogue Oxford màu nâu rất hợp với flannel, chinos và sport coat nhưng thường không phải lựa chọn đầu tiên cho những sự kiện cần mức trang trọng cao.
Oxford nào trang trọng nhất?
Nếu xếp theo hướng từ trang trọng đến thường ngày, chúng ta có thể tham khảo logic đơn giản sau:
Đen + da trơn + ít chi tiết + đế gọn → trang trọng hơn.
Nâu/suede + nhiều brogue + đế dày → thường ngày hơn.
Trong thực tế, một đôi black cap-toe Oxford là lựa chọn an toàn nhất cho cưới hỏi, gala, business trang trọng và các dịp cần suit. Đây cũng là lý do trong bài 7 đôi giày nam trên 50 tuổi nên có, chúng ta vẫn dành một vị trí riêng cho Oxford đen.
Chọn da và cấu trúc thế nào?
Với Oxford, thân giày bằng da bê trơn chất lượng tốt thường là lựa chọn an toàn nhất. Full-grain hoặc top-grain tốt có khả năng lên patina đẹp, giữ form lâu và có thể bảo dưỡng trong nhiều năm. Nếu muốn hiểu rõ hơn sự khác nhau của vật liệu, có thể xem lại các bài về Full Grain Leather và Top Grain Leather.
Về cấu trúc, Blake/McKay thường giúp giày nhẹ và linh hoạt hơn; Goodyear Welt thường chắc chắn, có lớp cấu trúc dày hơn và thuận tiện cho việc thay đế nếu được chăm sóc đúng cách. Không nên coi một phương pháp luôn “tốt hơn” phương pháp kia; điều quan trọng là chất lượng thực thi và mục đích sử dụng.
Oxford có hợp với bàn chân bè không?
Do dây buộc kín ít mở hơn Derby, Oxford thường kém linh hoạt hơn với người có mu bàn chân cao hoặc chân bè. Nếu phần dây khi buộc tạo chữ V quá rộng, đó có thể là dấu hiệu phom giày (last) hoặc độ rộng chưa phù hợp.
Với chân bè vừa, chúng ta nên ưu tiên phom giày (last) có khoang mũi giày đủ rộng và thử đúng width thay vì tăng size quá nhiều. Tăng chiều dài để bù chiều ngang có thể khiến gót bị trượt và điểm gập của giày sai vị trí.
Oxford nên phối với gì?
Oxford đen cap toe: suit đen, charcoal, navy; business trang trọng; lễ trang trọng.
Oxford dark brown: suit navy, grey, blazer, quần wool.
Oxford tan/cognac: công sở bán trang trọng (business thường ngày), chinos, suit sáng màu.
Oxford suede hoặc brogue nhiều: sport coat, chinos, flannel và trang phục smart thường ngày.
Có nên mua Oxford làm đôi giày da đầu tiên?
Nếu công việc thường xuyên mặc suit hoặc tham dự sự kiện trang trọng, câu trả lời là có. Nhưng nếu phần lớn thời gian chúng ta mặc chinos, jeans, polo và blazer thường ngày, một đôi Derby hoặc loafer có thể được sử dụng nhiều hơn.
Oxford là đôi giày nên mua khi chúng ta hiểu rõ vai trò của nó: gọn, lịch sự và đúng chuẩn trang trọng. Không cần sở hữu nhiều đôi Oxford giống nhau; một đôi cap toe tốt, vừa chân và được bảo dưỡng đúng cách có thể dùng nhiều năm.
Nếu đang tìm các mẫu giày da thật có mức giá dễ tiếp cận hơn khi mua từ Mỹ, có thể xem thêm gợi ý giày da thật dáng lịch sự, giá hợp lý.
