Cấu tạo giày da nam: tên và chức năng các bộ phận của một đôi giày

Cấu tạo giày da nam gồm nhiều bộ phận phối hợp với nhau để quyết định độ bền, độ ôm chân, cảm giác khi đi và cả vẻ ngoài của đôi giày. Khi hiểu rõ các bộ phận của giày, chúng ta sẽ dễ đánh giá một đôi Oxford, Derby, Loafer hay sneaker hơn thay vì chỉ nhìn vào kiểu dáng bên ngoài.

Với giày da, ba nhóm quan trọng nhất là phần thân giày (upper), phần lót bên trong và hệ thống đế. Ngoài ra còn có toe box, heel, tongue, eyelets và nhiều chi tiết nhỏ khác. Chất liệu của từng bộ phận cũng ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng tổng thể.

Cấu tạo một đôi giày gồm những phần nào?

1. Upper là phần nào của giày?

Upper là toàn bộ phần thân phía trên của giày, bao phủ mu bàn chân và hai bên bàn chân, không tính hệ thống đế. Đây là bộ phận quyết định phần lớn diện mạo của đôi giày.

Trên giày da nam, upper có thể được làm từ nhiều loại vật liệu. Những đôi cao cấp thường sử dụng Full Grain Leather, Top Grain Leather hoặc da Nappa. Các sản phẩm phổ thông hơn có thể dùng Genuine Leather, da lộn, microfiber hoặc vật liệu tổng hợp.

Upper không phải một miếng duy nhất. Tùy kiểu giày, nó có thể gồm vamp, quarters, toe cap, heel counter và các mảng da được ghép với nhau bằng đường may.

2. Vamp – phần thân trước của giày

Vamp là phần upper bao phủ vùng từ ngón chân lên tới khoảng mu bàn chân. Trên Oxford và Derby, cách vamp kết hợp với quarters và hệ thống dây buộc là một trong những yếu tố giúp phân biệt hai kiểu giày.

Nếu muốn nhìn tổng thể các dòng giày khác nhau, chúng ta có thể xem bài các loại giày nam phổ biến.

3. Quarters – hai bên và phía sau thân giày

Quarters là các phần da tạo thành hai bên và phía sau của upper. Trên giày buộc dây, quarters thường chứa eyelets và ôm quanh gót chân. Cách quarters được may lên hoặc nằm dưới vamp cũng góp phần tạo nên cấu trúc closed lacing của Oxford hay open lacing của Derby.

4. Lining – lớp lót bên trong

Lining là lớp vật liệu nằm phía trong upper. Nhiệm vụ của lớp lót là tạo bề mặt tiếp xúc dễ chịu hơn với bàn chân, hạn chế ma sát và hỗ trợ kiểm soát độ ẩm.

Giày da tốt thường dùng lớp lót bằng da mềm ở phần lớn hoặc toàn bộ thân trong. Một số đôi phổ thông sử dụng vải hoặc vật liệu tổng hợp để giảm chi phí.

5. Insole – lớp đế trong

Insole là phần nằm trực tiếp dưới bàn chân. Trong giày hiện đại, insole có thể bao gồm một lớp lót tháo rời, nhưng với giày da truyền thống, cấu trúc bên dưới phức tạp hơn và không phải lúc nào cũng có thể tháo ra.

Insole ảnh hưởng lớn đến độ ổn định, độ êm và cách đôi giày thích nghi dần với bàn chân người sử dụng.

6. Midsole – lớp giữa của hệ thống đế

Midsole nằm giữa phần đế trong và outsole. Ở sneaker, đây thường là lớp tạo đệm chính bằng EVA, polyurethane hoặc vật liệu đàn hồi khác. Ở giày da cổ điển, cấu trúc giữa đế có thể khác đáng kể tùy phương pháp đóng giày.

7. Outsole – đế ngoài

Outsole là phần tiếp xúc trực tiếp với mặt đường. Giày da nam thường dùng đế da, cao su hoặc kết hợp hai loại.

Đế da cho vẻ thanh lịch, mỏng và truyền thống hơn; đế cao su thường bám tốt hơn, bền khi đi mưa và phù hợp với nhu cầu sử dụng hàng ngày. Chất lượng một đôi giày không thể chỉ đánh giá qua vật liệu upper mà còn phải xem cách upper được gắn với hệ thống đế.

8. Welt – phần liên kết upper và đế

Welt là dải vật liệu chạy quanh mép giày trong các cấu trúc như Goodyear welt. Nó đóng vai trò liên kết upper với phần đế và giúp việc thay đế thuận lợi hơn so với nhiều kiểu giày dán keo.

Đây là một trong những chi tiết đáng chú ý khi chúng ta so sánh giày da nam ở các phân khúc giá khác nhau.

9. Heel – gót giày

Heel là phần nâng phía sau của đế. Trên giày da nam, gót thường được ghép từ nhiều lớp da, cao su hoặc vật liệu tổng hợp, bên dưới có lớp top lift chịu mài mòn.

10. Heel counter – bộ phận định hình gót

Heel counter là phần gia cường nằm bên trong khu vực gót, giúp giữ hình dáng và ổn định gót chân. Một heel counter tốt giúp giày ôm chắc mà không cần siết quá chặt.

11. Toe box – khoang mũi giày

Toe box là không gian dành cho các ngón chân ở phía trước giày. Đây là yếu tố rất quan trọng với người có bàn chân bè hoặc mu chân cao.

Toe box không nên nhầm với hình dáng bên ngoài của mũi giày. Round Toe, Almond Toe hay Pointed Toe mô tả kiểu dáng bên ngoài; còn toe box nói nhiều hơn đến không gian thực tế dành cho các ngón chân. NgheNao đã phân tích riêng trong bài các kiểu dáng mũi giày nam.

12. Tongue – lưỡi gà

Tongue nằm dưới hệ thống dây buộc, giúp phân bổ áp lực của dây giày lên mu bàn chân. Trên một số boot hoặc giày outdoor, tongue có thể được may kín hai bên để hạn chế nước và bụi lọt vào.

13. Eyelets – lỗ xỏ dây

Eyelets là các lỗ hoặc khoen dùng để luồn dây giày. Số lượng, vị trí và cách bố trí eyelets thay đổi theo kiểu giày. Oxford và Derby thường dùng eyelets ẩn hoặc đơn giản để giữ vẻ trang trọng.

14. Shoelaces – dây giày

Shoelaces không chỉ giữ giày trên chân mà còn cho phép điều chỉnh độ ôm. Dây mảnh, tròn hoặc dẹt nhỏ thường hợp với giày tây; dây to hơn thường dùng cho boot và sneaker.

Chất liệu nào quan trọng nhất trong cấu tạo giày da?

Người mua thường tập trung vào upper vì đây là phần dễ nhìn thấy nhất, nhưng chất lượng giày là tổng hợp của cả upper, lining, insole, outsole và phương pháp liên kết các bộ phận.

Nếu đang tìm hiểu về chất liệu, chúng ta nên đọc theo thứ tự Full Grain Leather, Top Grain Leather và Genuine Leather để hiểu vì sao cùng ghi “da thật” nhưng chất lượng có thể rất khác nhau.

Cấu tạo giày ảnh hưởng thế nào đến việc chọn mua?

Khi xem một đôi giày, chúng ta có thể kiểm tra lần lượt: upper làm bằng gì, lining bằng da hay vải, toe box có phù hợp bàn chân hay không, đế da hay cao su, gót có chắc không và phương pháp gắn đế là gì. Sau đó mới so sánh kiểu dáng và thương hiệu.

Với giày dùng trong môi trường công sở hoặc các dịp lịch sự, bài các loại giày tây nam và cách chọn sẽ giúp đặt các chi tiết kỹ thuật này vào nhu cầu sử dụng cụ thể.

Từ đôi giày đến tổng thể trang phục nam

Một đôi giày đẹp vẫn cần được phối hợp với các phụ kiện đúng màu và đúng mức độ trang trọng. Với giày da đen, có thể tham khảo bài cách chọn thắt lưng da nam màu đen; với giày nâu, xem thêm thắt lưng da nam màu nâu. Hai nhóm bài này sẽ được NgheNao liên kết dần thành cluster về giày, thắt lưng và phụ kiện nam.

Hiểu đúng cấu tạo giúp chúng ta nhìn một đôi giày bằng nhiều tiêu chí hơn giá bán hay tên thương hiệu: vật liệu, phom, kết cấu, khả năng sửa chữa và mức độ phù hợp với cách sử dụng thực tế.